Stress behandeling

Intensieve Stress Reductie Training (ISRT)
De meeste psychische aandoeningen/stoornissen zijn stress gerelateerd. Om te begrijpen hoe ISRT werkt is het nodig om eerst te weten wat STRESS is en hoe het ontstaat.

G.A.S. = General Adaptation Syndrome (Hans Selye, endocrinoloog)
Organismen, maar mens en dier in het bijzonder, hebben een geweldig vermogen zich aan te passen aan veranderingen in de buitenwereld. Dit vermogen is echter niet onbeperkt, omdat het ook veel energie vraagt. Zo is berekend dat ons brein ca. 25% van onze totale energetische capaciteit verbruikt. Bij zuigelingen ligt dat nog veel hoger ca. 74%.

Vecht-of-vlucht gedrag
Om onze veiligheid te bewaken is het nodig dat we gevaar tijdig opmerken en actie ondernemen om het gevaar af te wenden. Hans Selye noemde dit de ‘vecht-of-vlucht’ reactie op bedreiging van buitenaf. Ons brein en ons gehele zenuwstelsel is dan in hoogste staat van paraatheid. De meest opvallende (psychofysiologische) reacties zijn:

  • veel bloed wordt naar onze spieren gedirigeerd
  • spieren spannen zich en de zintuigen staan op ‘scherp’
  • adrenaline en cortisol wordt door de bijnierschors afgegeven aan ons bloed waarbij o.a. het bloedsuiker gehalte toeneemt en de alertheid hoog blijft
  • de stollingssnelheid van het bloed wordt verhoogd en immuniteit neemt toe om bij eventuele verwonding de wond snel te dichten en bij infectie direct tot afweer over te kunnen gaan
  • spijsvertering wordt tijdelijk stop gezet waardoor misselijkheid kan ontstaan en soms moet worden overgegeven of sterke aandrang tot urineren en defaecatie ontstaat
  • hartslag, ademhaling en bloeddruk nemen toe en het bloed trekt uit de huid weg naar de vitale organen

Acute versus chronische stress
Als iemand bij een zebrapad een drukke straat oversteekt, terwijl er op hoge snelheid een auto komt aanrijden levert dat een acute stressreactie op. Zodra het gevaar geweken is neemt het lichaam weer zijn oorspronkelijke toestand aan: de balans herstelt zich en de rust keert weer. Dit noemen we acute stress en is tijdelijk van aard en in principe onschadelijk. We zeggen dan ‘…….dat was even schrikken !!’ en we vervolgen onze weg.

Chronische stress is echter langdurend en veroorzaakt wel schade aan zowel ons lichaam als ons psychisch systeem. Zo treffen we in onze kliniek veelvuldig patiënten aan die al jaren last hebben van chronische stress. Het relatief nieuwe vakgebied – psychoneuroimmunologie – onderzoekt de gevolgen van chronische stress bij mensen. Een schitterend mooi en goed leesbaar boek over deze boeiende maar wel ingewikkelde materie is: The balance within: The Science connecting Health and Emotions van dr. Esther M. Sternberg.

Zo nemen de wetenschappelijke bewijzen gestaag toe dat chronische stress, verkeerde leefstijl en ongezonde voeding de vermoedelijke oorzaak vormen voor het ontstaan van de typisch Westerse (neuro)degeneratieve ziekten zoals (multiple sclerose, Parkinson, dementie, reumatoïde artritis, amyloïde lateraal sclerose). Geïnteresseerden verwijs ik naar: Kathleen Kendall-Tackett (2010), The psychoneuroimmunology of chronic disease: exploring the links between inflammation, stress and illness. (zie ook onder: Nieuws op deze website)

Intensieve training om stress te verminderen of te stoppen
Het mag duidelijk zijn dat (dreigend) gevaar voor mensen schadelijk is als de dreiging blijft bestaan. Angst en daarmee stress wordt veroorzaakt door zowel directe confrontatie met een levensgevaarlijke situatie, maar in vele gevallen ook door te DENKEN dat er een voortdurend en aanhoudend gevaar bestaat. We noemen dit zorgelijk of angstig piekeren. De psychologische term hiervoor is: ruminatie en betekent letterlijk ‘herkauwen’. Door telkens te denken dat je kanker hebt of krijgt, of dat er iets niet goed is met je hart, of dat je kind op de fiets naar school zal worden aangereden maak je jezelf angstig. Dit piekergedrag kan obsessief worden en daarmee veel stress uitlokken in je lichaam.

Door dagelijks te oefenen je lichaam (psychofysiologisch systeem) weer in balans te brengen neemt de chronische stress af en kan het lichaam gaan werken aan herstel van de oorspronkelijke toestand. Dit dagelijks oefenen vraagt om professionele begeleiding en advies van de psycholoog. In onze kliniek doen we dat met behulp van een zelf ontworpen protocollair trainingsprogram (ISRT). Dit wil zeggen dat het bestaat uit een vast trainingsschema en volgorde van oefenen. Daarbij wordt gebruik gemaakt van een in eigen beheer geproduceerde CD met 4 oefeningen:

  1. Middenrifademhaling
  2. Progressieve spierrelaxatie
  3. Recall methode (imaginatie van spierrelaxatie)
  4. Relaxatie met behulp van geleide fantasie

Hartcoherentie training (Hartritmevariabiliteit)
Onze kliniek beschikt over Nederlandse, Engelse en Amerikaanse software om via hartritme coherentie training stress te reduceren en dit ook meetbaar/zichtbaar te maken.